Tajemnice klejnotu Nefertiti - nowa książka Agnieszki Stelmaszyk

Tajemnice klejnotu Nefertiti
Autor: Agnieszka Stelmaszyk
Wywiad przeprowadziła: Agnieszka Sobich


„Tajemnica klejnotu Nefertiti” nawiązuje do klasycznych powieści przygodowych. Skąd pomysł na taką książkę dla starszych dzieci w dobie komputerów i superbohaterów?

Pomysł na napisanie „Kronik Archeo” narodził się dosyć spontanicznie w trakcie jednej z wielu rozmów o książkach z Agnieszką Sobich [wydawca – przyp. red.]. Obie natychmiast zapaliłyśmy się do tego pomysłu i szukałyśmy najlepszych rozwiązań. Najpierw były żmudne przygotowania. Musiałam nakreślić sobie całą historię, wymyślić bohaterów, dać im ciało i duszę. Agnieszka wzięła na swoje barki stronę redakcyjną i organizacyjną. Potem jeszcze pojawił się ilustrator, pan Jacek Pasternak, dzięki któremu „Tajemnica klejnotu Nefertiti” zyskała tak piękną szatę graficzną. Jego ilustracje przypominają kadry z filmu przygodowego i mam nadzieję, że zachęcą młodego czytelnika do spędzenia odrobiny czasu z moimi bohaterami, którzy może nie są supermenami, ale też sobie świetnie radzą. Fajnie będzie, jeśli zainspirują czytelnika do stworzenia własnej kroniki i opisywania swoich przygód.

Czytelnicy spotkają tu nie jednego, ale kilku głównych bohaterów – skąd pomysł na nich? Czy istnieją jakieś rzeczywiste postaci, które stały się pierwowzorem bohaterów.

Większość bohaterów jest fikcyjna. Jeśli w tle pojawia się autentyczne nazwisko, jak choćby lorda Carnarvona, czy Howarda Cartera, to w specjalnej notce znajduje się króciutka charakterystyka tej postaci. Chodzi o to, żeby przybliżyć ją czytelnikowi i zachęcić do samodzielnego poszukiwania większej porcji informacji.
Skąd pomysł na kilku bohaterów? Zazwyczaj większą część dnia spędzam sama. Cisza i skupienie potrzebne mi są do pracy nad książką, ale czasami ta cisza doskwiera. Nie mam do kogo ust otworzyć i zdarza się, że dopiero po kilku godzinach słyszę swój własny głos. Być może dlatego często stwarzam kilkoro bohaterów, a ostatnio także koty, psy, rybki i chomiki. W ten sposób zapewniam sobie miłe i odrobinę zwariowane towarzystwo.
W „Tajemnicy klejnotu Nefertiti” główni bohaterowie są Polakami i Anglikami. Polskie dzieci mogą dziś przyjaźnić się z dziećmi z całego świata. I to jest super! Obok szkoły mojego syna jest również szkoła, do której chodzą dzieci różnych narodowości. Są takie same jak nasze dzieci, tak samo się bawią i tak samo dokazują. A gdy spadnie pierwszy śnieg, wybiegają na boisko i łapią z radością białe płatki. Tylko że zamiast „śnieg!”, jak polscy koledzy, wołają „snow!”. Ale to jest ta sama radość i te same emocje. Agnieszka pierwsza podsunęła mi myśl, żeby polscy bohaterowie mieli angielskich przyjaciół, a ponieważ wtedy prawie codziennie w drodze do szkoły mijałam się z pewną angielską mamą, jej angielskim synkiem i dużym angielskim psem, uznałam, że to naprawdę świetny pomysł i z wielką ochotą na to przystałam. Tak właśnie narodziła się Mary Jane i jej dwaj niesforni bracia bliźniacy, Jim i Martin. Jestem bardzo ciekawa, czy młodzi czytelnicy ich polubią.

„Tajemnica klejnotu Nefertiti” pełna jest mniej i bardziej znanych faktów historycznych. Jak długo zbierała Pani materiały do tej książki?

Materiały zbierałam dość długo. Czasem musiałam przeczytać trzy grube książki, żeby potem napisać jedno zdanie. Od dzieciństwa fascynował mnie starożytny Egipt, dlatego mam w domu sporo książek i czasopism na ten temat. Oglądałam też ciekawe filmy i programy. Kilka lat temu byłam w Muzeum Egipskim w Berlinie i tam po raz pierwszy na własne oczy zobaczyłam słynne popiersie królowej Nefertiti. Wywarło na mnie ogromne wrażenie. Popiersie znajdowało się w przyciemnionej sali i emanowało pięknem i potęgą. Jest bardzo tajemnicze i pełne zagadek. Dlatego postać królowej pojawiła się w mojej książce.

Czy tego typu książkę – połączenie wiedzy historycznej i fantazji – pisze się trudniej od tych, które są luźną, całkiem wymyśloną historią?

To na pewno zależy od upodobań autora, ale dla mnie połączenie wiedzy i fantazji wymaga większej dyscypliny i samokontroli. Muszę trzymać wyobraźnię na wodzy, żeby nie zagalopować się zbyt daleko i mieścić się w pewnych ramach wyznaczonych przez fakty historyczne, czy choćby warunki klimatyczne i przyrodnicze kraju, w którym dzieje się akcja książki.

Czy „Tajemnice klejnotu Nefertiti” będą mieć kontynuację?

Mam w głowie mnóstwo pomysłów na dalszy ciąg przygód Bartka, Ani oraz ich przyjaciół. Chciałabym więcej o nich opowiedzieć, bliżej ukazać postać wuja Ryszarda, wyjawić parę sekretów panny Ofelii i zaprosić czytelnika do domu rodzeństwa Gardnerów. Wszystko jednak zależy od tego, czy moim bohaterom uda się zaprzyjaźnić z czytelnikami. Nie tak łatwo przecież zdobyć przyjaźń i sympatię.

Skąd czerpie Pani pomysły na kolejne książki?

Z tym bywa różnie. Czasem w suchym liściu zobaczę pomysł, czasem w świątecznej choince albo w suszarce do włosów. Zwłaszcza suszarka jest tu najbardziej przydatna, choć nie mam pojęcia dlaczego. Zdarza się, że usłyszę na ulicy fragment jakiejś rozmowy i z tego jednego zdania układa mi się jakaś opowieść. Kiedyś zobaczyłam na słupie ogłoszenie o zagubionym kotku i od razu przyszło mi do głowy opowiadanie „Monia ratuje Faraona”. Innym razem przez okno zobaczyłam na ulicy niezwykłego pana. Był bardzo wysoki, barczysty z wydatnym brzuszkiem. Miał na sobie czarny płaszcz, ogromny kapelusz i długi fioletowy szal. Podpierał się laseczką i wyglądał tak nieziemsko i tajemniczo na tej ruchliwej ulicy, że aż przylepiłam nos do szyby. Nie wiem kim był, ale to właśnie on zjawił się potem jako czarodziej w „Niezwykłych świętach Kornelii”. Stale mam więc oczy i uszy otwarte, bo nigdy nie wiadomo, kiedy jakaś niezwykła historia zapuka do moich drzwi.

„Kroniki Archeo” nie są Pani pierwszą książką. Od jak dawna pisze Pani książki dla dzieci?

Kiedy byłam mała, chciałam zostać  nauczycielką, lekarzem, potem podróżnikiem, przyrodnikiem, archeologiem, a nawet malarką. Tylko nie piosenkarką, bo słoń nadepnął mi na ucho. O byciu pisarką marzyłam gdzieś tam po cichutku, bardzo skrycie. To że mogłabym zostać pisarką wydawało mi się mniej prawdopodobne niż zdobycie bieguna północnego albo przejście Sahary wzdłuż i wszerz. Dlatego nikomu się z tego nie zwierzałam. Chociaż wymyślałam dużo historyjek, nigdy ich nie zapisywałam i nie opowiadałam. Dopiero po ukończeniu studiów, nota bene polonistycznych, gdy już nie musiałam pisać sztywnych wypracowań i poważnych rozpraw, poczułam w sobie jakąś swobodę i potrzebę przelewania tych wymyślanych opowieści na papier. Kiedy urodził się mój syn, pisałam jeszcze więcej. Teksty lądowały w szufladzie. Aż wreszcie pewnego dnia odważyłam się kilka wysłać do wydawnictwa Papilon, które wówczas miało swoją siedzibę w Warszawie. Tam wyłowiła mnie Agnieszka, którą nazywam moją dobrą wróżką, i tak to się zaczęło. Trzy moje opowiadania znalazły się w zbiorku „Opowiadania z morałem”, a potem napisałam „Małych Agentów” z przezabawnymi ilustracjami Ewy Nawrockiej. Dla wydawnictwa Book House napisałam dwanaście książeczek do serii „Już czytam”. Całą serię świetnie i dowcipnie zilustrował Marek Nawrocki. W pewne Święta Bożego Narodzenia pojawiły się „Niezwykłe święta Kornelii”, książka, do której ilustracje namalował pan Marcin Piwowarski. Mam zatem w swoim skromnym dorobku kilkanaście książek, ale jeszcze dużo pracy przede mną. Ciągle jestem na początku tej pisarskiej przygody i jeszcze nie wiem, gdzie ona mnie zaprowadzi.

Czemu dla dzieci, a nie dla dorosłych?

Chyba dlatego, że od zawsze tkwiły we mnie historie o wróżkach, czarodziejach, smokach, kotach i wielkich przygodach. Poza tym, pisząc dla dzieci, przez moment sama czuję się, jakby ubywało mi lat. To po prostu wielka frajda, choć wiążę się też z ciężką pracą. Na to że piszę dla młodego czytelnika na pewno jakiś wpływ miał również fakt, że jestem mamą rezolutnego, pełnego zwariowanych pomysłów chłopca.

Kto jest Pani pierwszym czytelnikiem?

Najczęściej mój syn, Krzyś. Podbiera mi maszynopisy, żeby przeczytać, a potem mnie pogania, żebym szybciej pisała ciąg dalszy. Często razem dyskutujemy o różnych pomysłach, albo siadamy i wymyślamy coś wspólnie. Bardzo lubię te chwile.

Którą z Pani książek lubi najbardziej?

Mój syn jak na razie jest wyjątkowo lojalny wobec mnie i na takie pytania odpowiada „wszystkie”. Nie mogę z niego wydusić, która podoba mu się najbardziej. Gdy dorośnie, będzie pewnie o wiele bardziej krytyczny.

A po jakie lektury Pani sięga najchętniej?

Od kilku lat czytam głównie książki dla dzieci i młodzieży. Jeśli chodzi o dorosłe lektury, to najczęściej sięgam po biografie, książki podróżnicze lub historyczne.
Od wczesnego dzieciństwa bardzo dużo czytałam. Zawsze, gdy zaczynały się wakacje, wypożyczałam w bibliotece mnóstwo książek. Mieszkałam w małej miejscowości, w której niewiele się działo. W pobliżu nie było rzeki ani jeziora. Pewnie dlatego pociągały mnie książki przygodowe i awanturnicze. Lubiłam Aleksandra Dumasa, Karola Maya, Arkadego Fiedlera, Kornela Makuszyńskiego, Hannę Ożogowską, Edmunda Niziurskiego i wielu innych autorów. Z tych najmłodszych lat najbardziej pamiętam „Karolcię” Marii Krüger. Strasznie zazdrościłam Karolci magicznego koralika, który spełniał jej życzenia. Jeszcze wiele dni po przeczytaniu książki, bacznie patrzyłam pod nogi i przeczesywałam trawnik pod blokiem w poszukiwaniu takiego koralika. Niestety do tej pory go nie znalazłam, ale kto wie?
Inną książką, którą darzę szczególnie ciepłym uczuciem jest „Niekończąca się historia” Michaela Endego. Wychowałam się w czasach, gdy książkę trudno było zdobyć. W moim miasteczku była tylko jedna malutka księgarnia. Pewnego dnia w tej księgarni pojawiły się chyba ze dwa egzemplarze „Niekończącej się historii”. Moja mama zdobyła jeden z nich. Już samo pojawienie się tej książki w moim domu, było więc dla mnie czymś niemal magicznym. Ta książka w pewnym sensie ukształtowała pewien typ mojej wyobrazi. Po przygody Bastiana sięgam do dziś.